Kill the Widow

images-3Op 17 november 2015 was er in de Rode Hoed een Hommage aan Andreas Burnier vanwege het verschijnen van Burniers biografie, Metselaar van de wereld, door Elisabeth Lockhorn en Ruiter in de wolken. Joodse essays 1990-2002 door Andreas Burnier en bezorgd uit haar nalatenschap door Manja Ressler en Daniel van Mourik. Op die avond sprak Daniel van Mourik de volgende column uit.

 

 

Kill the Widow

Wij, weduwvrouwen van beroemde en bekende mensen zijn niet populair en als je leest wat Jeroen Brouwers ooit over Mieke Vestdijk, de weduwe van de grote Vestdijk, schreef dan gaat er een put van seksisme en ronduit vunzige praat open. Als er iets is dat de benepenheid en kleinheid van een groot schrijver illustreert dan zijn het wel deze uitspraken.

Ondertussen is MiekeVestdijk wel in ere hersteld o.a. door Martin van Amerongen (De Groene 5 juli 1996) , maar toch blijft dit beeld nazinderen:

De kunstenaarsweduwe slaapt in en staat op met het rode potlood achter haar oortjes. Daarmee schrapt zij elke verwijzing naar mogelijke buitenechtelijke verhoudingen of vergelijkbaar wangedrag uit de biografieën. Wat waren zij lastig, de weduwe Orwell, de weduwe Tucholsky, de weduwe Vian, de weduwe Van Randwijk en de weduwe Achterberg!, schrijft Van Amerongen. Zij zaten met hun onbestorven achterwerk op de documenten en weerden zich vrouwmoedig tegen de boze buitenwereld. Jammer (dachten de biografen) dat zij met alle geweld hun echtgenoot wensten te overleven. ‘Kill the widow’, sprak Wam de Moor, sprekend over de biografische problemen, terwijl de weduwe Vestdijk op de eerste rij zat.

Ja, schrijft Van Amerongen, na Vestdijks overlijden bleek Mieke Vestdijk een lastig mens te zijn: voor de Vestdijkvlooien die geen grenzen kenden. Ondertussen stimuleerde zij de heruitgave van de romans, stelde zij een bundel poëzie samen, bezorgde zij een boek over de opera Merlijn en schreef zij een deelbiografie over Vestdijks laatste jaren. Haar credo staat op de laatste bladzijde: ‘Laat mij me maar bezighouden met een goede verzorging van de diverse uitgaven en de bevordering van de bekendheid van Simons werk.’
Dit zijn de woorden, zegt Van Amerongen van een vrouw die besloten heeft een artistieke erfenis zo gewetensvol mogelijk te beheren, niet meer en niet minder.

Van Amerongen had gelijk. Daar gaat het over: het gewetensvol beheren van een artistieke nalatenschap.

Leve de biograaf!

Waarde biograaf, lieve Elisabeth, de biografie die je hebt geschreven over Andreas is vers van de pers en jarenlang hebben wij met elkaar gesproken over alle aspecten van haar leven. Juist het spreken over iemand die er niet meer is, is een gewetensvolle aangelegenheid.

Als partner ging ik vervolgens zelf ook door proces van introspectie op het moment dat je mij je vragen stelde. Ik was betrokken bij een groot deel van Andreas’ leven. Dertig jaar waarvan ik twintig jaar met haar samen was.

Hoe vaak heb jij niet te horen gekregen: ‘als het maar geen hagiografie wordt’. Want schaduw moet er zijn, anders word je al voordat er een woord is geschreven niet serieus genomen. En dat is terecht. Er is geen mens die geen schaduw heeft, maar dat is niet het punt. Het punt is hoe je erover schrijft. Hoe beschrijf je pijnlijke en moeilijke periodes of karaktereigenschappen, de dynamiek tussen partners, ouders en kinderen. Hoe liefdevol en meedogend ben je als je je in het leven van iemand anders verdiept. Hoe oordelend, veroordelend, genadeloos, of sensatiebelust. Daarom is het schrijven van een biografie zo buitengewoon moeilijk. Als schrijver van fictie heb je de vrijheid om meedogenloos autobiografisch te zijn en je hele hebben en houwen op je romanpersonages te projecteren, maar een biograaf moet worstelen met het leven van haar onderwerp en met haar eigen leven. Zij bewandelt de dunne lijn van afstand en betrokkenheid.

De weduwe speelt een belangrijke rol, want zij zit inderdaad met haar onbestorven achterwerk op de documenten, en zij kan met het rode pennetje correcties aanbrengen. Wat opvalt in de verhalen over de weduwe (bestaan er eigenlijk wel weduwnaren behalve Ted Hughes?) dat er nooit gesproken wordt over het feit dat de weduwe ook de biograaf moet verdragen. Een publieke persoon heeft haar of zijn werk aan de wereld geschonken, maar een biograaf die meent recht te hebben op het hele leven van die persoon, of haar of zijn interpretaties van dat leven dwingend oplegt aan de lezers, gedraagt zich eigenlijk net zo als de door, meestal hem, verguisde weduwe. Kill the biographer als variant zou in het geval van Mieke Vestdijk misschien niet zo gek zijn geweest.

Lieve Elisabeth, ik hoop dat ik voor jou niet de persoon ben geweest die als een brok graniet voor het leven van Andreas ben gaan staan, maar iemand die zelfs in de schaduw het positieve kan zien, of in het positieve de schaduw. Zoals de zwarte en witte punt in het Yin-Yang teken. En ja, het is de taak van de weduwvrouw om lastig te zijn, daar is niets mis mee. Ik dank je dat je mijn heftigheid in het allerlaatste moment van het proces terwijl je zelf ook op je tandvlees liep, hebt kunnen verdragen.

Ik heb gedurende het hele proces gezien dat je met een kritische blik maar altijd met liefde en mededogen het leven van Andreas hebt beschreven. Dat je over toppen en door dalen bent gegaan. Dat je als een terriër hebt volgehouden deze toch eenzame arbeid (ondanks alle hulp) te volbrengen. Je was meer dan een te verdragen biograaf.

Dat je Andreas een leven na haar dood hebt gegeven in de vorm van deze prachtige biografie, daar ben ik je oneindig dankbaar voor.

Leve de biograaf!

Lechaim op Andreas in de Hemelse Academie!

Locks of Love

Gepubliceerd op 10 februari 2015 op de blogsite van Atria door de voormalige bibliothecaris Ineke (Daniel) van Mourik.

images

Op 14 februari a.s. is het Valentijnsdag, de dag waarop de commercie (vooral de Amerikaanse) heeft bedacht, dat wij onze geliefden verrassen met liefdesbetuigingen maar vooral met geschenken. Een oorspronkelijk religieuze feestdag ingenieus omgetoverd tot dag van de aardse liefde.

Liefde: schreeuw het van de daken, schreeuw tegen de wind in, schreeuw met John Lennon mee. Maar als er iets moeilijk is dan is het liefde. Maar daar heeft de commercie geen boodschap aan. En de verliefden? Die hebben daar ook nog geen boodschap aan. Ik moest daaraan denken toen ik over de brug  naar het Leidseplein reed en zag dat aan de schaarse ringetjes trosjes hangsloten hingen en ik herinnerde me dat ik vorig jaar over dat fenomeen een stukje had geschreven in Parijs.

Voor alle geliefden deze overpeinzing:

Locks of Love

Het is stralend weer in Parijs. Lente 2015. Weer om verliefd te zijn, te worden of te blijven. Het is warm en tegelijkertijd streelt een lichte wind de vermoeide toerist of slenteraar. Ik ben een flaneur langs de Seine en de bouquinisten. Dierbare sjacheraars met hun antiquarische boeken, oude prenten en goedkope prullaria die al van oudsher vanuit hun groene opklapbare kisten hun handel tentoonspreiden. Zij zijn mij nu nog dierbaarder omdat zij tegen de tijdgeest in hun handel drijven.

Ik zou ze willen toeroepen: volhouden, niet opgeven want er komt een tijd dat iedereen de buik vol heeft van virtuele boeken en prenten en dat handen weer willen voelen, neuzen willen ruiken, en dat zij naast hun e-reader een rijk gevulde boekenkast willen hebben met tastbare schoonheden.

Locks of love

Bij veel van de bouquinisten zijn tegenwoordig ook slotjes te koop. Hangsloten die door geliefden aan een brug worden vastgeklonken en vervolgens wordt het sleuteltje in de Seine gegooid. ‘Pauvre Pont’, zeg ik tegen de bouquiniste die mij meewarig aankijkt. Maar het is waar, de Pont de L’Archevêché gaat zwaar gebukt onder het gewicht van de slotjes. De hele brug schittert en glanst van de sloten. Het is indrukwekkend en tegelijkertijd beklemmend. Locks of Love heten ze in het Engels. De geschiedenis van het ontstaan van dit gebruik kun je lezen bij Wikipedia, de onvolprezen internet encyclopedie.

Maar dit gebruik heeft ook een schaduwzijde. De liefdesuitingen zijn zo groot dat de brug er bijna onder bezwijkt, maar geen enkel liefdespaar dat zich daar om bekommert. Hun liefde verdient het om bezegeld te worden ook al stort de brug ervan in. En de vernietigende kracht van de liefde gaat nog verder. Locks of Love: hangsloten.  Wat is dat is voor een symbool? Met het vuur van hartstocht bezegelen duizenden toeristen hun liefde, zetten die liefde vervolgens op slot en gooien de sleutel weg.

Maar wat zal er gebeuren als al die liefdesparen hun liefde willen verlossen uit de beklemming van het hangslot? Zien we dan de komende jaren eindeloos veel mensen duiken naar hun sleuteltje in de Seine?

Dat zou pas een spektakel zijn.

Parijse miniatuur

Geschreven in 2014 in Parijs.

Het oude Chinese echtpaar

In het parkje voor de Mairie van het 3e arrondisement in Parijs, zit een oud Chinees echtpaar op een bankje. De vrouw en de man kijken recht voor zich uit met onbewogen gezichten, geplooid door de tijd. Er is een kleine afstand tussen hen maar zij lijken met elkaar vergroeid. De vrouw opent haar tas en haalt er twee lollies uit. Zwijgend geeft zij er een aan haar man. In een gelijk ritme zuigen zij op de rode bol, voorzichtig houden zij het groene stokje in de rechterhand. Soms zijn hun handen in hun schoot en steekt minutenlang alleen het groene stokje uit hun mond. Dan, als op afspraak, staan beiden op en lopen enkele meters. De vrouw stopt en haalt het stokje uit haar mond. Bovenaan het groene stokje is nog maar een minuscuul rood bolletje te zien. De man doet hetzelfde en laat haar zijn onooglijk bolletje zien. Ze zijn even groot. Ze lopen door en zuigen op de laatste resten.

 

Vrouwelijk leiderschap – echt iets voor vrouwen

Eerder gepubliceerd op 1-5-2011 op de blogsite van Aletta door Ineke van Mourik (bibliothecaris).

Jironet

De schade die het mannelijk leiderschap met zijn hebzucht, machtswellust en onvoorstelbaar egocentrisme de wereld en de mensheid toebrengt, is de laatste jaren genadeloos aan het licht gekomen, maar blijkbaar moet het nog erger worden wil het eindelijk doordringen in ons bewustzijn.

Spook van de hebzucht

De ene crisis is nog niet bezworen of de andere dient zich al weer aan. Er wordt weer rijkelijk gestrooid met bonussen die het salaris vele malen overstijgen. Je vraagt je af of de mensheid wel in staat is om iets te leren van rampen als je de kranten leest. Er waart een spook door de westerse wereld en dat is het spook van de hebzucht aan de ene kant en aan de andere kant het cynisme, de angst en de gelatenheid van de mensen die het zien maar niet weten hoe ze zich hiertegen teweer moeten stellen. Maar er is hoop want er zijn veel nieuwe ontwikkelingen gaande die zich parallel ontwikkelen aan de oude, dominante, mannelijke wereld.

Karin Jironet

Afgelopen woensdag 27 april was Karin Jironet, schrijfster van het boek: De essentie van het vrouwelijk leiderschap: omgaan met de spanning tussen persoonlijke ontwikkeling en sociale rollen, op bezoek bij Aletta om te praten over vrouwelijk leiderschap. Karin Jironet is werkzaam bij De Baak VNO-NCW op het gebied van leiderschapsontwikkeling. Een vrouw van de praktijk met een achtergrond van Jungiaanse psychologie en vergelijkende godsdienstwetenschap.
Jironet stelt zich de vraag waarom het zo somber is gesteld met het vrouwelijk leiderschap in een verder zo liberaal land als Nederland.
Jaren werkte de schrijfster als coach op individueel en groepsniveau met vrouwen die een leidinggevende rol vervullen en zij ontdekte dat er eerst gewerkt moet worden aan de innerlijke spanning die vrouwen ervaren tussen de verwachtingen van buitenaf en je innerlijke leven, om tot goed leiderschap te komen. ‘Vanuit dit gezichtspunt is de stelregel ‘Ken jezelf’ belangrijker dan het streven naar gelijkheid met mannen’, concludeert de schrijfster. Maar hoe leer je om te gaan met de uitdagingen en tegenstellingen die je op je pad zult tegenkomen? Hoe pak je dat aan?

Dante
Wat heeft een 13e eeuwse schrijver ons te vertellen? Jironet doet iets gewaagds. Zij neemt Dante’s tweede deel van de Goddelijke Komedie, De Louteringsberg, als leidraad voor haar coachingspraktijk. In De Louteringsberg reist Dante met zijn begeleider Vergilius langs de zeven zonden. Tijdens de reis wordt het menselijk hart aan een onderzoek onderworpen en is transformatie van de zonden, de loutering mogelijk. Ik ben licht allergisch voor christelijke symboliek en opvattingen over zonden, maar Jironet gebruikt de beeldrijke symboliek van Dante’s middeleeuwse scholingsweg op een moderne psychologische wijze. Het is een aardse weg van psychospirituele ontwikkeling zonder het aardse te verliezen. Integendeel, het is een verruiming van je bewustzijn om te reflecteren over: Trots en Bescheidenheid/Afgunst en Gulheid/Woede en Zachtmoedigheid/Traagheid en IJver/Hebzucht en Vrijgevigheid/Gulzigheid en Gematigheid/Lust en Kuisheid.
De hoofdstukken met deze titels lezen als een trein. Maar elk hoofdstuk is ook een station waar je een tijdje kunt blijven voordat je overstapt op de volgende trein.

Nieuw leiderschap

Laten we maar eens een tijd het glazen plafond het glazen plafond laten. Je kunt met een moker tegen het glas gaan beuken en soms kom je er doorheen, maar je kunt ook de weg onderlangs of binnendoor kiezen. Dat zou wel eens de echte revolutie binnen het leiderschap kunnen zijn. Een revolutie die zich al aan het voltrekken is, maar die niet met glasgerinkel gepaard gaat. Of zoals Alice Walker het zo pakkend heeft verwoord in haar boek In Search of Our Mothers’ Garden: ‘The real revolution is always concerned with the least glamorous stuff.’ Een revolutie die leidt tot transformatie van de wereld die gebruik maakt van het volledige potentieel van mensen, een revolutie die uitgaat van een wereldbeeld van verbinding en samenwerking. Jironet concentreert zich op vrouwen. Vrouwen kunnen een voorhoede vormen in deze ontwikkeling maar een dergelijke transformatie, en Jironet’s ideeën en aanpak over nieuw leiderschap, zijn voor iedereen te realiseren en voor iedereen van belang, dus ook voor mannen.
Dat is pas een bonus.

Nu ook in de Aletta (nu Atria) collectie:

Karin Jironet, De essentie van vrouwelijk leiderschap. Omgaan met de spanning tussen persoonlijke ontwikkeling en sociale rollen.
Het Financieele Dagblad/Uitgeverij Business Contact, Amsterdam 2010

 

Column: als in Amsterdam

Eerder gepubliceerd op 4-12-2010 op de blogsite van Aletta door Ineke van Mourik (bibliothecaris)

images-3

Als in Amsterdam Aletta 75 jaar bestaat, een gure oostenwind je vanuit alle hoeken omverblaast, de straten ‘s ochtends vroeg wit bestoven zijn en een weldadige stilte zich als een koepel over de stad welft, als de opwarming van de aarde ineens een futuristische fantasie wordt, je botten verkillen tot een ongekend niveau, je de verwarming enkele graden hoger moet zetten, als je je flanellen pyama uit de mottenballen haalt, je je sokken aanhoudt in bed, je wanten opgraaft uit een kast, als je besluit om je oude winterjas die je gelukkig nog niet aan het Leger des Heils hebt meegegeven toch nog een kans te geven, je thermisch ondergoed gaat aanschaffen, als je huid een droge steppenvlakte is en je lippen met cacaoboter niet meer zacht te krijgen zijn, als de gemeente besluit alle daklozen verplicht een slaapplaats te geven, de duiven op de hoek van de Ruyschstraat en de Wibautstraat kleumend bijeen zitten in afwachting van een dierenvriend die hen bijvoedert, je schuursponsjes met elastiek onder je schoenen bindt omdat alle snow steps bij de ANWB zijn uitverkocht, als je bibberende hondjes met wintermanteltjes voorbij ziet trippelen, elegante vrouwen hun benen ziet riskeren omdat zij koste wat kost met hakjes willen lopen, als ouderen zich nauwelijks op straat vertonen, meer mensen arm in arm lopen (meestal vrouwen), als in het Vondelpark sneeuwpoppen met geprononceerde lichaamsdelen verschijnen en bomen worden versierd met ludieke sneeuwboodschappen, als je de meest vreemde hoofddeksels bespeurt uit Lapland, Mongolië, Alaska, Rusland of die zelf in elkaar geflanst zijn, als in het Cobramuseum iedereen de winter trotseert en viert dat Aletta 75 jaar bestaat, en als je op die dag in de tram naar de reclames kijkt die op grote billboards (Zeeman, C&A) of op auto’s (Hunkemöller, Sapph) staan van jonge vrouwen die onaangetast lijken door de kou … dan weet je dat het deze maand lingeriemaand is.

Voor al uw lingerie: zie de collectie van Aletta (nu Atria)

An intimate affair : women, lingerie, and sexuality | Fields, Jill
Berkeley; [etc.]; : University of California Press, 2007.

Marlies Dekkers : 33 propositions | Ferrill, Meghan |
Fotoboek met designs van lingerie-ontwerpster Marlies Dekkers
Schiedam; : TDS, 2003

Stout | Royen, Heleen van Dekkers, Marlies |
Boek over flirten, succes, macht, lingerie & erotiek.
Amsterdam; : HVR, 2007.

Klachten tegen Suitsupply afgewezen 3

Eerder gepubliceerd op 23-11-2010 op de blogsite van Atria door Ineke van Mourik (bibliothecaris) 

 

images-1

“De Reclame Code Commissie heeft klachten tegen 3 billboardreclames van Suitsupply afgewezen. De klachten komen erop neer dat de drie reclame-uitingen in strijd zijn met de goede smaak, het fatsoen en/of de goede zeden.

De Commissie (die uitsluitend uit mannen bestaat) stelt vast dat verschillend wordt gedacht over de vraag of deze reclame voor mannenkleding, die onmiskenbaar seksueel getint is, in het licht van de Nederlandse Reclame Code toelaatbaar moeten worden geacht. Daarbij dient met name te worden bedacht dat het publiek op straat onverhoeds met deze reclame-uitingen kan worden geconfronteerd.

De Commissie vindt echter dat de verwijzing naar seksualiteit in geen van de drie uitingen van dien aard is, dat de grenzen van de goede smaak, het fatsoen of de goede zeden worden overschreden.Voor zover de klacht luidt dat de uitingen vrouwonvriendelijk zijn, overweegt de Commissie dat de wijze waarop de man en de vrouw in de verschillende uitingen zijn afgebeeld, niet getuigt van gebrek aan respect jegens de vrouw.”

Ja, wat moet je hier nu nog op zeggen. Blijkbaar bevind ik mij samen met vele anderen op een andere planeet waar andere opvattingen, een andere ethiek, en andere beeldvorming serieus wordt genomen.
Er lijkt geen kruid tegen het seksisme gewassen en de reclamemakers zullen zich door deze uitspraak gesterkt voelen in hun gelijk. Maar helaas gaat het niet om gelijk, het gaat om hoe wij de wereld en de mensen daarin willen zien, hoe we met onze artistieke talenten beelden maken die vervolgens de werkelijkheid mee vormgeven.
De werkelijkheid van vrouwen en mannen die hier wordt verbeeld gaat voorbij aan alle intelligente analyses die van dit soort beelden zijn gemaakt. De vrouwonvriendelijkheid zit zo in de cultuur ingebakken en de huidige angst om als moralist te worden afgeschilderd of dat met kritiek de vrijheid van expressie zal worden aangetast, is zo groot, dat dit elke discussie plat slaat.
Laten degenen die er anders over denken ondertussen doorgaan met het bekritiseren van beelden die hen niet bevallen en met het scheppen van nieuwe beelden die een werkelijkheid scheppen waarin een ander vrouw/manbeeld gaat leven.

Vrouwensmoking en mannenrok 2

Eerder gepubliceerd op 21-11-2010 op de blogsite van Aletta door Ineke van Mourik (bibliothecaris).

images

In 1967 ontstaat er enig ophef in de haute couture wereld als de Franse modeontwerper Yves Saint Laurent een damessmoking introduceert. Vrouwen als Bianca Jagger, Catherine Deneuve en Lauren Bacall waren de pioniers van deze revolutionaire dracht.

Smoking
Ik kocht mijn eerste smoking in de jaren zeventig op het Waterlooplein in Amsterdam. Niet bepaald een plaats voor haute couture, maar wel betaalbaar voor mijn beurs. Het was een zo goed als ongebruikt jongenspakje en de koopman leverde er ook nog zwart glanzende schoenen bij. Achter de kledingrekken in de stand paste ik het geheel en toen ik tevoorschijn kwam, was de koopman zo onder de indruk dat hij mij een flesje bier aanbood. We dronken op de aankoop. Voor enkele tientjes zat ik keurig in het pak. Het waren de hoogtijdagen van het feminisme en ik werkte in de vrouwenboekhandel De Feeks in Nijmegen waar wij voortdurend in de weer waren met gender-bending ook al was dat woord toen nog niet in zwang. Wij spiegelden ons aan androgyne vrouwen, schrijfsters met mannennamen en speelden met vrouw/manrollen omdat het corset van deze rollen ons was gaan benauwen.

Yves Saint Laurent
Een maand geleden ging ik naar de film Yves Saint Laurent, Un Amour Fou, een documentaire over het leven van Yves Saint Laurent en de bijzondere relatie die hij had met Pierre Bergé. De indrukwekkende documentaire begint met een toespraak van YSL als hij afscheid neemt van het vak. Een oude vermoeide man die memoreert hoe hij heeft willen bijdragen aan de bevrijding van de vrouw door kleding te ontwerpen waarin zij zich vrij zou voelen. Hij ontwierp de smoking en het broekpak. Was ik zo bezig geweest met het feminisme en vrouwen dat dit mij was ontgaan? Ik denk het want haute couture was niet bepaald een feministisch onderwerp behalve in onderdrukkende zin. Posthuum krijgt hij van mij nog een erekrans. En YSL deed meer. Hij maakte ook schitterende kaftans voor mannen. Het zat in de lucht: in de jaren ’60 van de vorige eeuw ontwierp Jacques Esterel, gevolgd door Jean Paul Gauthier, een rok voor mannen. En artiesten als David Bowie en Mick Jagger gingen met een rok de bühne op. Geen drag of travestie, maar een andere kledinglijn.

De rok
De rok is eigenlijk het mannenkledingstuk bij uitstek gezien de anatomie van de man en we hoeven maar even over de westerse grens te kijken om te zien dat dat zo is: kaftans, kimono’s, dhoti’s , lungi’s, sarongs, etc. Allemaal mannenkleding. Kledingstukken die behoren bij het gewone dagelijkse leven. Wat er bij ons nog van over is bevindt zich bij de priesterlijke stand in Rome en in de katholieke buitengewesten, wordt gedragen door rechters en wetenschappers bij bijzondere gelegenheden (de toga), of siert de gespierde kuiten van de mannelijke Schotten die de kilt tot nationaal symbool hebben verheven. Wij hebben het lang moeten doen met de vrouwenrok en de mannenbroek maar dankzij de stille kledingrevoluties in de jaren zestig is de strakke indeling in vrouwen- mannenkleding gaan vervagen.

En dat brengt ons terug bij de pakken van Suitsupply (zie mijn vorige blog) en de reclamecampagne die zoveel stof doet opwaaien. Een campagne die de pakken van Suitsupply associeert met beelden van mannelijkheid en seksualiteit die hun beste tijd hebben gehad en die nodig aan vernieuwing toe zijn.
Kleren maken de man en waarom zou dat ook niet eens een rok kunnen zijn.

Uit de schatkamer van Aletta (nu Atria):

Andrew Bolton, Men in skirts. V&A Publications 2003. Met 144 prachtige foto’s.
Summary:
Exploration of: types and styles of skirts worn by men throughout history; skirts worn by men in Asia, Africa and the Middle East; the role of exoticism in relation to the popularization and legitimization of the male skirt in the west; the way of the kilt and other skirted garments into the youth and subcultures of the late twentieth century. Focus on designers such as: Jean Paul Gaultier, Dries Van Noten, Yohji Yamamo, Burberry, Tommy Hilfiger and Yves Saint Laurent. Alongside the fashion images are portraits of men who have led the way in legitimising the ‘skirt for men’, such as David Bowie, Mick Jagger and Robbie Williams, Ewan McGregor and Samuel L. Jackson and David Beckham.

Zie ook: http://www.kiltmen.com/